Tadeusz Gajcy - "Sztuka i Naród"

 

Bolesław Piasecki - "Myśli"

Jest to publikacja przygotowana przez instytut wydawniczy PAX w 1983 roku. Składa się na nią 400 sentencji z powojennych publikacji oraz wystąpień Bolesława Piaseckiego, lidera stowarzyszenia PAX. Cytaty odnoszą się do tematyki społecznej, chrześcijańskiej, politycznej. Jednak przede wszystkim w przystępny sposób ukazują czytelnikowi stosunek Piaseckiego do rewolucji społecznej, która miała miejsce w Polsce po 1945 roku, a także wskazują na jego intencje w prowadzeniu powojennej działalności politycznej.

Komunikat

       Informujemy, że strona Ruchu Narodowo - Radykalnego będzie uaktualniana w poniedziałki, środy oraz piątki.

Redakcja RNR  

Wiec RNR w Warszawie - przemówienie B. Piaseckiego

Przemówienie przywódcy RNR Falanga – Bolesława Piaseckiego (11 listopada 1937)

 

Sztafeta - dodatek nadzwyczajny

Dodatek nadzwyczajny do czasopisma ,,Sztafeta'' programowo związanego z Ruchem Narodowo Radykalnym, a dokładniej Falangą Bolesława Piaseckiego. Zarówno Sztafeta związana z Falangą jak i ta z ONR-em ABC była represjonowana przez sanację i ukazywała się nielegalnie. Dodatek informuje m.in. o konsekwencjach, jakie spotkały bojówkarzy ONR po starciach z żydowsko-komunistycznym Bundem podczas obchodów święta 1 maja.

 

Zabójstwo syna Bolesława Piaseckiego

22 stycznia 1957r. w Warszawie został uprowadzony, a następnie zamordowany, 16-letni Bohdan Piasecki, syn Bolesława Piaseckiego - przewodniczącego PAX-u, w latach 30. jednego z przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego, twórcy ONR-Falanga, motywy zabójstwa do dziś nie zostały wyjaśnione, wiele wskazuje jednak na to, że miało ono charakter polityczno - ideologiczny, a także nie można wykluczyć żydowskiej zbrodni w zemście, tzw. mord rytualny.

 

Paweł Rębisz: Obowiązki spadkobierców

 

Bolesław Piasecki - Pamiętamy!

 

Falanga walczy!

 

Bolesław Piasecki na wiecu Ruchu Narodowo-Radykalnego

 

Nie ma sił, nie ma zdarzeń

 

Bolesław Piasecki: Tworzenie rzeczywistości

              Zasadniczą jest rzeczą, odpowiedzieć na pytanie – jakie specjalne cechy musi mieć typ psychiczny ludzi, którzy przełom narodowy w Polsce przeprowadzą. Jest rzeczą oczywistą, że człowiek ten musi odznaczać się pięciu cnotami obozowca: karnością, inicjatywą, uczciwością, odwagą, ofiarnością. Cnoty te należą już do rzeczy osiągniętych przez pracę młodego pokolenia rozwiązanych O.W.P i O.N.R. Obecnie należy uwypuklić cechy bezpośrednio związane z koniecznością dokonania przełomu.

Potrzebny jest człowiek, który motywację swojego postępowania czerpie z wiary w Wielką Polskę, z siły wewnętrznej, jaką daje przekonanie o bezwzględnej słuszności idei. Nie dokona bowiem w Polsce przełomu, kto by szukał źródła swej energii w koniunkturach i prądach opinii. Opinia społeczeństwa polskiego jest obecnie niemiarodajna, gdyż jest sądem społeczeństwa rozbitego, bez pionu ideowo-moralnego.

Kazimierz Hałaburda: Nacjonalizm broni ludzi wykluczonych społecznie

           Wedle socjalistycznej koncepcji świat rozpada się na dwie walczące z sobą klasy — na „burżuazję“ i „proletariat”. Każdy człowiek to albo „burżuj” albo „proletariusz” i musi zatem stanąć po tej czy tamtej stronie barykady… Tak głoszono początkowo — na tym stanowisku stała pierwsza międzynarodówka, to samo stanowisko usiłują zajmować i międzynarodówki obecne — socjalistyczna tudzież komunistyczna. Ale życie jest zgoła inne, niż to sobie czerwoni „towarzysze” wyobrażają — bardzo rychło spostrzeżono, że poza „proletariuszami” i „burżujami” są jeszcze inni ludzie, których nie można zaliczyć do żadnej z tych dwu kategoryj. Są przecież majstrowie, którzy jeśli biorą udział w walce klas, to raczej po stronie kapitału, a nie po stronie świata pracy, są rzemieślnicy — ludzie pracujący we własnych warsztatach. Czort wie, proszę towarzyszów, co z nimi zrobić? — Pracują sami, więc niby do klasy pracującej należą ; ale z drugiej strony nie są najemnikami, wręcz przeciwnie, najmują innych, zatem do krwiopijców winno się ich zaliczyć? Albo i tacy robotnicy, co mają własne domki? Na Śląsku czy choćby w Łodzi względnie w Białymstoku na setki i tysiące trzeba ich liczyć. Co z nimi począć? Stoją przy warsztatach, zatem należą do autentycznego proletariatu. Ale i domy mają, czyli do kamieniczników psia ich mać, należą! Taki znaczy się, towarzysze, burżuj, co osiemdziesiąt złotych tygodniówki ma… Tylko kłopot z nimi — ani rusz w system proroka Marxa nie włażą!

Wojciech Kwasieborski (1914-1940). Jeden z czołowych działaczy RNR ,,Falanga”

       Wojciech Kwasieborski (1914-1940); jeden z czołowych działaczy Ruchu Narodowo-Radykalnego ,,Falanga”, redaktor, publicysta; pseudonimy: ,,,M. Stesso”, ,,Set”, ,,W. K. Borski”.

             Urodził się w 1914 roku w Warszawie. Wydaje się, że znaczący wpływ na jego poglądy polityczne miał okres nauki w Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego, do którego też uczęszczali późniejsi czołowi działacze Ruchu Narodowo-Radykalnego ,,Falanga” m.in.: Bolesław Piasecki, (który zdał maturę w 1931 roku), Jerzy Hagmajer, bracia Reuttowie. W czasie nauki w wspomnianym gimnazjum swoje artykuły, które głównie dotyczyły historii szkoły, patriotyzmu, rocznic ważnych bitew w historii Polski, zamieszczał w szkolnym piśmie pt. ,,Życie Szkoły”, do którego także pisywał Bolesław Piasecki, z którym już wtedy się przyjaźnił. Ponadto kierował w swojej szkole Narodową Organizacją Gimnazjalną.

Bolesław Piasecki - Fanatyczna wola i siła Przełomu Narodowego

            Przełom ma być najgłębszym zatarganiem psychiką polską, zatarganiem, które nie tylko zmiażdży, komunizm, masonerię, żydów, ale także powiąże duszę każdego Polaka z czynną działalnością dla Wielkiej Polski. Przełom musi być powszechny — każde środowisko polskie musi bezpośrednio odczuć siłę wstrząsu, jaką wywoła jego dokonanie. Przełom nie pozwala ustosunkowywać się do żadnego środowiska biernie — każde środowisko, każdego Polaka należy zetknąć z ideą Przełomu Narodowego i użyć dla powiększenia potęgi przeżyć, jakie Przełom w duszy narodu wywoła. Na odwrót, każdą siłę, która w zetknięciu z ideą Przełomu zachowuje się wrogo należy niszczyć bezwzględnie i zupełnie.

Pierwszym czynnikiem, mobilizującym siły bojowe Przełomu jest idea — jest Wizja Wielkiej Polski, oparta na zasadach Programu Narodowo-Radykalnego, jest przeświadczenie o wyłączności Przełomu Narodowego, jako drogi urzeczywistnienia Wielkiej Polski.

Marian Reutt: Robotnik – świadomym członkiem Narodu

               Zagadnienie, związane ze współżyciem kapitału i pracy, jest zazwyczaj rozwiązywane w płaszczyźnie interesów jednej lub drugiej grupy społecznej. Dotychczas przewaga jest po stronie kapitału. Kapitał niewątpliwie odnosi większe korzyści z życia zbiorowego niż praca. Kapitaliści zajmują stanowisko uprzywilejowane, z oczywistą szkodą dla całości. To jest złe. To musi ulec gruntownej zmianie. Musi być przywrócona pewna równowaga, bo dziś tej równowagi nie ma. Nie chodzi tu tyle o momenty natury ekonomicznej, chociaż i one muszą być wzięte pod uwagę, ile o momenty ściśle społeczne, o przywileje związane z posiadaniem pieniądza. Walka z tymi przywilejami – to centralny punkt kwestii robotniczej.

Błędem byłoby powiedzieć, że walki klas nie ma. W dzisiejszym ustroju ona jest i nawet natężenie jej w niektórych wypadkach wzrasta. Wynika to z samych właściwości ustroju kapitalistycznego, w którym są wyzyskiwacze i wyzyskiwani.

Magdalena Czupryńska: Marian Reutt

                   Marian Reutt, jeden z czołowych działaczy RNR „Falanga” czasów przedwojennych, urodził się 9 marca 1907 roku w Sankt – Petersburgu. Do Polski powrócił w roku 1920 i osiadł wraz z rodzicami w Warszawie. Uczęszczał do Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego, w którym również kształcili się Bolesław Piasecki, Jan Mosdorf i Wojciech Kwasieborski. Został z niego usunięty przez czynny udział w walkach bokserskich, w których odnosił niemałe sukcesy. W późniejszych etapach edukacji intensywnie angażował się politycznie będąc początkowo członkiem Obozu Wielkiej Polski, podczas studiowania na Uniwersytecie Warszawskim. Po zdelegalizowaniu OWP, przyczynił się do utworzenia Obozu Narodowo – Radykalnego.

W czasach RNR „Falanga” zajmował się głównie działalnością publicystyczną. Jego teksty były publikowane na łamach takich czasopism jak „Ruch Młodych”, „Sztafeta”, „Falanga”, „Ruch Gospodarczy”, „Pro Christo”, „Akademik Polski” oraz „Przełom”. Tłumaczył również dzieła Nikołaja Bierdiajewa, rosyjskiego filozofa, na język polski.

Bolesław Piasecki wśród kolegów z RNR "Falanga"

Bolesław Piasecki wśród kolegów z RNR "Falanga". Łęgonice nad Pilicą - majątek Stanisława Zdziarskiego (1936)

 

„Rozgrywka wyborcza toczy się na płaszczyźnie nieaktualnej dla realizacji Wielkiej Polski” - wywiad z Bolesławem Piaseckim

Od Redakcji: Prezentujemy wywiad z Bolesławem Piaseckim, przywódcą Ruchu Narodowo-Radykalnego przeprowadzonym dla wileńskiego „Słowa”. Rozmowa ta, w styczniu 1939 roku,  została przedrukowana przez organ prasowy organizacji, czyli „Falanga. Pismo Narodowo- Radykalne”.

– Jaki jest stosunek organizacji narodowo-radykalnych do obecnie przeprowadzanych wyborów samorządowych?

– W zasadzie do wyborów nie idziemy z kilkoma wyjątkami, gdzie jest to  nam potrzebne ze względów propagandowych.

– Jaką wagę przywiązuje Pan do tych wyborów?

– Nie mają one żadnego znaczenia politycznego.

28 czerwca 1935 roku w Kątach w powiecie bielskim odbył się zjazd organizacyjny RNR "Falanga"

Udział wzięło 20 osób. Po zakończeniu zjazdu wszyscy uczestnicy zostali aresztowani.  Następnie w listopadzie 1936 roku skazano uczestników na rok więzienia za przynależność do nielegalnej organizacji, kary zostały jednak darowane na mocy amnestii.

Początkowo była to niewielka liczebnie organizacja o charakterze kadrowym (nigdy nie była ruchem masowym). Falanga była organizacją nielegalną, co powoduje trudności przy ustalaniu liczby członków. Historycy szacują, że w okresie największej aktywności RNR w 1937 roku do ugrupowania mogło należeć około 5 000 osób. Według danych policyjnych w czerwcu 1938 do organizacji należało 607 członków. O liczebności sympatyków możemy także wnioskować na podstawie danych o dystrybucji głównego pisma "Falanga" na terenie Warszawy i okolic, w lutym 1938 sprzedaż wynosiła ona 4 500 egzemplarzy. 

Największe wydarzenie zorganizowane przez Falangę w Warszawie, wiec w cyrku Staniewskich w 1937 roku zgromadził wg różnych szacunków ok. 3000 uczestników. Członkami była głównie młodzież pracująca, uczniowie szkół średnich oraz studenci. 

“Przeciwko kapitalizmowi!” – antykapitalizm w koncepcjach RNR “Falanga”

         Antykapitalizm, wśród koncepcji narodowych radykałów okresu przedwojennego, zajmował jedno z czołowych miejsc. Wielki kryzys, w oczach młodych nacjonalistów, był zapowiedzią upadku systemu kapitalistycznego i szansą na realizację nowego ładu w ramach przyszłego narodowego państwa.

Wtedy też, w opozycji do poglądów „starych” (m.in. Romana Rybarskiego), ukształtowały się doktryny konkretyzujące myśli narodowo-radykalnych działaczy. Wybuch II W.Ś., a następnie objęcie władzy przez komunistów w Polsce, doprowadziło do eksterminacji całego pokolenia rewolucyjnych nacjonalistów i uniemożliwiło dalszy rozwój ideologii.Odrodzony ruch narodowo-radykalny w III RP zatracił obecnie wiele ze swej ideologicznej tożsamości. Silny dyskurs prawicowy przy słabości intelektualnych kręgów NR doprowadza do marginalizacji treści antykapitalistycznych wśród nacjonalistów, na rzecz koncepcji liberalno-gospodarczych. W wyniku tego idea Jana Mosdorfa i Bolesława Piaseckiego wulgaryzowana jest do kwestii stylu i estetyki, całkowicie podporządkowanym aksjomatom prawicy. Za ten stan rzeczy odpowiedzialna jest niska świadomość polityczna nacjonalistycznych działaczy. Historia nie może krępować rozwoju doktryny; jednak przy konstruowaniu nowych koncepcji winna stanowić drogowskaz. Takim drogowskazem jest właśnie stosunek narodowych radykałów do kapitalizmu.Krytyka kapitalizmu występowała już w ramach Obozu Wielkiej Polski, jednak pełne odrzucenie tego systemu wiąże się z powstaniem Obozu Narodowo-Radykalnego. Stosunek „starych” do liberalizmu gospodarczego był właśnie jedną z przyczyn powstania nowej formacji. Jednak najradykalniejsze i najpełniejsze stanowisko antykapitalistyczne reprezentowane było przez Bolesława Piaseckiego i środowisko skupione wokół niego – z grupy tej ukonstytuował się Ruch Narodowo-Radykalny ’Falanga” – w związku z tym, skupię się na prezentacji ideologii tej organizacji.

Orginalna przedwojenna wpinka organizacyjna RNR

 

Współczesny plakat RNR

 

J.Z. Cybichowski: Wielkie zebranie RNR "Falanga"

          Są ideje i są siły, których stłumić nie można. Są ruchy polityczne i są ludzie, których przeznaczeniem jest tworzyć historię. Są napięcie woli, dla których nie istnieją już przeciwności, ani przeszkody.

Dzień 28 listopada...

Ludzie, idący 28 listopada 1937 r. o godz. 10, 11, 12, 1, 2-ej, ulicą Ordynacką, szli po przez kordon policji. Granatowe mundury, znamiennie dodawały barwy szaremu dniu. Było zimno. Od czasu, do czasu padał deszcz; jesienna niedziela chciała dorównać beznadziejnością polskiemu życiu. Granatowe mundury napełniały bramy domów, granatowe mundury wyrastały grupami u wylotów ulic, granatowe mundury znaczyły linię trotuaru. Granatowe mundury musiały stać i musiały patrzyć - ulicą Ordynacką szli ludzie. Od 10 rano sznurami, sznurami - robotnicy, studenci, biedne palta, młode twarze, ludzie, ludzie, ludzie, energiczne ruchy, sprężyste spojrzenia, twarde kroki. O 11-ej sznury idących stały się pochodem, przemieniły się w zwarty, falujący rytmicznie tłum. O 11.30 tłum stał się masą. U wejścia do wielkiej rotundy Cyrku są okrzyki. Tu panuje słowo o dynamice taranu - Falanga! W rękach tych, którzy wchodzą, wykwitają kwiaty jesiennej, warszawskiej ulicy - numery pisma. Policja po lewej stronie, przy schodach od Tamki i przed Konserwatorium. Naprzeciw, na stopniach gmachu, gdzie ma być zebranie zielone, jaskrawe opaski naszych straży porządkowych. Z każdej opaski bije w oczy biała, załamana wymowną linią ręka z mieczem...

Przedwojenna ulotka RNR

 

Przedwojenna winieta "Falangi" - pisma RNR

 

Realizm polityczny Bolesława Piaseckiego - Michał Radzikowski

      

18 lutego br. minęła kolejna rocznica urodzin Bolesława Piaseckiego – w okresie przedwojennym lidera Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”, a po II wojnie światowej przewodniczącego Stowarzyszenia „PAX”.

Powiedzieć o Piaseckim, że był działaczem politycznym, czy też politykiem, to tak jakby nic nie powiedzieć. Bolesław Piasecki był bowiem politycznym wizjonerem, a takich niewielu przewinęło się na kartach polskiej historii. Wyjątkowość Piaseckiego polegała nie tylko na charyzmie, o której wspominali jego współpracownicy, ale również na rzadko spotykanej umiejętności skutecznego działania nawet w najbardziej niesprzyjających okolicznościach oraz na zdolności wyciągania wniosków z historii i podejmowania właściwych w danej chwili decyzji.

Działalność polityczną Bolesława Piaseckiego można podzielić na dwa etapy – okres przedwojenny wraz z latami okupacji oraz okres powojenny. Pomimo porzucenia po II wojnie światowej wielu dawnych haseł i postulatów – w najistotniejszych kwestiach poglądy Piaseckiego pozostały niezmienne. Zmieniła się jedynie rzeczywistość i uwarunkowania, w których przyszło mu działać. Urodzony w dniu 18 lutego 1915 roku Bolesław Piasecki był przed wojną działaczem Oddziału Akademickiego Obozu Wielkiej Polski i Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. W 1934 roku wraz grupą secesjonistów z SN utworzył Obóz Narodowo-Radykalny, a następnie Ruch Narodowo-Radykalny „Falanga”, którego był liderem.

Bolesław Piasecki przemawia na wiecu RNR w Warszawie

 

Bolesław Piasecki - Wódz RNR na ulicy przedwojennej Warszawy

 

Blokada Uniwersytetu Warszawskiego przez RNR

 

Wiec RNR w Warszawie

 

Przedwojenny kolportaż "Falangi"

 

Przedwojenny plakat propagandowy RNR

 

Bolesław Piasecki - Przywódca Obozu Narodowego

 

Życie białych ma znaczenie!

 

Szymon Rudnicki: Falanga - RNR. Polecamy!

           Szymon Rudnicki w książce omawia dzieje Falangi, metody działań m.in. na wyższych uczelniach, które były głównym terenem działania stowarzyszenia, bo jej przywódcy - i spory odsetek członków - byli studentami. Wszystkie działające w II RP organizacje narodowe - także ONR i Młodzież Wszechpolska - były wrogo nastawione do Żydów. Rudnicki stawia tezę, że dla Falangi najważniejsza była walka o kulturę, ważniejsza nawet od gospodarczej walki z Żydami. Większość członków Falangi deklarowała się jako katolicy, w 1937 r. pismo Ojców Marianów "Pro Christo" stało się jednym z organów ruchu.

Zwolennicy Piaseckiego marzyli o Polsce mocarstwowej, liczącej się w Europie. Po dojściu do władzy planowali rządy monopartyjne, likwidację demokracji. Członkowie Falangi uczestniczyli w antyżydowskich zajściach. Jak pisze Rudnicki, tylko od maja 1935 r. do września 1937 r. doszło w Polsce do ok. 100–150 antyżydowskich wystąpień zbiorowych, choć nie wszystkie organizowała Falanga. Narodowa Organizacja Bojowa Falangi liczyła ok. 200 osób, które były szkolone w obchodzeniu się z bronią i materiałami wybuchowymi. W listopadzie 1937 r. Falanga zorganizowała wiec w warszawskim budynku cyrku braci Staniewskich, na który zjechało ok. 3 tys. członków, uczestnicy wystąpili w mundurach, salę udekorowano symbolem RNR – ręką z mieczem Chrobrego, a Piasecki pozdrawiał zebranych wyciągniętym ramieniem.

Daniel Wójtowicz: Konfederacja Narodu - marzenia o Imperium Słowiańskim

           Konfederacja Narodu stworzyła rozbudowane podziemne struktury i program. Liczyła na zwycięskie zakończenie wojny i budowę Imperium Słowiańskiego z dominującą rolą Polski. Dzieje Konfederacji Narodu stanowią jedną z białych plam w historii polskiej konspiracji czasów II wojny światowej. Jak skończyły się marzenia o Imperium Słowiańskim?

                            Za początek istnienia Konfederacji Narodu uznaje się 19 września 1940 roku, kiedy doszło do połączenia kilku organizacji konspiracyjnych wcześniej skupionych w Komitecie Porozumiewawczym Organizacji Niepodległościowych, opozycyjnym do Związku Walki Zbrojnej. W ten sposób Tajna Armia Polska, Gwardia Obrony Narodowej, Związek Czynu Zbrojnego, „Pobudka” i „Znak” połączyły się w jeden, skonfederowany organizm.

Konfederacja Narodu – założenia programowe

W ogłoszonej deklaracji KN podkreślono m.in. przywiązanie do religii katolickiej, walkę z okupantem i narodowy charakter państwa polskiego. Ponadto, oprócz celu nadrzędnego jakim było odzyskanie niepodległości Polski, ważne było także przygotowanie przyszłych kadr dla odrodzonego państwa. W dokumencie tym określono również stosunek KN do ZWZ. Za konieczne uważano podjęcie z nią współpracy, lecz jednocześnie twardo stano na gruncie zachowania swojej niezależności. Wynikało to przede wszystkim z niechęci do dowództwa ZWZ, uznawanego za kontynuatorów sanacji.

Andrzej Kołakowski - Wymarsz Uderzenia

Piosenka Wymarsz Uderzenia powstała w 1942r., autorem słów był Andrzej Trzebiński, muzykę napisał Bronisław Onufry Kopczyński. Wymarsz Uderzenia był pieśnią Uderzeniowych Batalionów Kadrowych - oddziałów zbrojnych Konfederacji Narodu. Piosenka szybko zyskała popularność i śpiewana była w oddziałach partyzanckich i konspiracyjnych na terenie całej Polski.

Niech żyje Przełom Narodowy!

 

Bolesław Piasecki - plakat (materiał przedwojenny)

 

Narodowa Organizacja Pracy - Sekcja Zawodowa RNR

 

FALANGA (pismo Ruchu Narodowo - Radykalnego)

 

Plakat Informacyjny Ruchu Narodowo - Radykalnego

 

Bolesław Piasecki - Wódz RNR!

 

Plakat propagandowy Ruchu Narodowo - Radykalnego

 

Uderzeniowe Bataliony Kadrowe – życie i śmierć dla Wielkiej Polski

           W trakcie drugiej wojny światowej wszystkie odłamy polskiego nacjonalizmu posiadały zbrojne formacje partyzanckie walczące z okupantami. Obok Narodowej Organizacji Wojskowej (Stronnictwo Narodowe) i Związku Jaszczurczego (Grupa „Szańca” wywodząca się z przedwojennego ONR „ABC) dla idei Wielkiej Polski walczyły również Uderzeniowe Bataliony Kadrowe – oddziały partyzanckie Konfederacji Narodu (organizacja utworzona przez dawnych działaczy RNR „Falanga”) liczące w trakcie akcji „Burza” około 1000 żołnierzy.

– Środowisko Konfederacji Narodu, jak i Uderzeniowych Batalionów Kadrowych, wywodziło się w pewnym sensie z przedwojennego Ruchu Narodowo-Radykalnego. Już w 1942 roku sformułowało ono program, który mówił, że w obliczu zagrożenia komunistycznego należy stworzyć polską partyzantkę na Kresach Wschodnich w celu wypierania z nich wrogiej partyzantki sowieckiej. Członkowie KN przeczuwali, że Sowieci nie są sojusznikiem naszych sojuszników, ale w stosunku do Polski są śmiertelnym wrogiem – wyjaśnia historyk dr Kazimierz Krajewski, autor albumu „Życie i śmierć dla Polski”.