Czasy II Rzeczpospolitej stanowią wciąż dużą inspirację dla szeregu młodych naukowców, jak i dla wielu ludzi życia publicznego w Polsce. Dzieje się tak w głównej mierze dlatego, że w okresie PRL Polska była pozbawiona naturalnej, wolnej refleksji nad tym niezwykle ważnym okresem historii ojczystej. Niezwykle ważne na tym polu jawią się prace na temat myśli politycznej, wielokrotnie przywoływanej również we współczesności. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że praca pana Remigiusza Broniarka dotyka historii niezwykle ciekawego nurtu politycznego w II Rzeczpospolitej. Ruch Narodowo – Radykalny „Falanga” odegrał znaczącą rolę w środowiskach studenckich okresu przedwojennego, a także po ideowych przeobrażeniach jego przywódcy Bolesława Piaseckiego, ludzie wywodzący się z tego środowiska czynnie działali w czasach PRL (PAX). Wydaje się, że analiza myśli politycznej sprzed II wojny światowej ułatwia w jakimś stopniu rozumienie kierunków działań grupy Piaseckiego w czasach komunistycznych. Autor sięgnął do bardzo ciekawych, różnorodnych źródeł, które pozwoliły mu dość szczegółowo przedstawić historię i ideologię ruchu. Pan Broniarek odważnie i niejednokrotnie krytycznie podchodzi do dotychczasowych ustaleń naukowych dotyczących dziejów tego nurtu politycznego. Różnorakie tezy odnoszące się do opisywanego kierunku politycznego uwarunkowane były w dużym stopniu kwestiami ideologicznymi, zniekształcając rzeczywisty obraz myśli i działań Ruchu Narodowo–Radykalnego „Falanga”. Z tych przede wszystkim powodów warto jest po pracę pana Broniarka sięgnąć i ją z uwagą przeczytać.
dr hab. Mieczysław Ryba
Kierownik Katedry Historii Systemów Politycznych XIX i XX w. KUL
