Witold Rościszewski: Narodowy radykalizm wobec pracy i kapitału

                Każdy zdaje sobie sprawę, że strajki i lokauty głęboko weszły w nasze życie. Można śmiało powiedzieć, że w dzisiejszym ustroju kapitalistycznym nie ma prawie żadnego zatargu pracodawców i pracowników, aby argument strajku lub lokautu nie był użyty z tej lub z drugiej strony. Nawet przy walce o władzę, t. j. w dziedzinie spraw politycznych, strajki są używane, jako sposób działania. Dowodem tego mogą być choćby strajki kolejowe w r. 1923 za rządów Witosa, i w r. 1926 podczas wypadków majowych.

Mimo to, że zagadnienie strajków i lokautów ma tak poważne znaczenie, nie tylko ogół, ale cały szereg aktywnych działaczy społecznych nie orientuje się albo nie chce zrozumieć istoty tego zagadnienia. Każdy rozpatruje nie istotę strajku i lokautu, a tylko tę stronę tego zagadnienia, które mu pozwala na uzasadnienie jego postępowania. Innymi słowy pracodawcy twierdzą, że lokaut jest ich bezbolesną bronią, która osłania interes produkcji przed zachłannością żądań pracownika, co do strajku, to pracodawcy oświadczają, że jest to wyraz komunistycznych nastrojów pracowników i należy go zakazać, jako metodę walki szkodliwą pod każdym względem.

Jan Korolec: Narodowy radykalizm wobec zagadnień gospodarczych

              Dzisiejsza sytuacja gospodarcza, niezależnie od przejściowych wahań koniunktury, przedstawia się bardzo poważnie. Same podstawy, na któ­rych opiera się ustrój kapitalistyczny, zostały silnie poderwane. W Polsce zaś w szczególności, trwanie w dzisiejszym ustroju gospodarczym jest równoznaczne z bytowaniem w skrajnej nędzy, a wahania koniunktury decydują jedynie o tym, czy przejawy nę­dzy są jaskrawe, czy nieco mniej jaskrawe.

Stan dzisiejszy nie ulegnie poprawie przez stosowanie drobnych reperacji. Nic tu nie pomogą drobne poprawki czy też drutowanie rozbitego garnka, jakim jest kapitalizm. Muszą nastąpić głębokie przemiany. Musi na miejscu dzisiejszego chaosu stanąć nowy ład. Zawodowi ekonomiści nawet wtedy, gdy zgadzają się na konieczność dokonania zasadniczych zmian, wyobrażają je sobie, jako zmiany w świecie martwych przedmiotów, nie zaś żywych ludzi. Tymczasem podstawą, na której opiera się życie społeczne, a w szczególności życie gospodarcze, jest żywy człowiek.

Jan Matuszyński: Wspomnienia młodego nacjonalisty z 1937 roku

           Jest niedziela. O szóstej zbieramy się u Leszka, naszego ideowego kierownika. Każdy z nas ma tę ponurą świadomość, że to już jutro… Siedzimy w milczeniu i oglądamy sufit. Leszek uważa za konieczne „nastawienie” nas na maturę; dlatego mówi:

— Widzicie, nie wolno się załamywać z powodu jednego poważniejszego egzaminu. Trzeba właśnie teraz wyrobić w sobie spokój, trzeba mieć to przekonanie, że się góruje nad bieżącymi wypadkami, trzeba przyjąć postawę kierowniczą. Nie powinniście uważać matury za przeżytek, za formalność, którą należy znieść, dlatego, że jest ona próbą waszej wytrzymałości, waszych nerwów, waszej zimnej krwi. Przede wszystkim właśnie wy musicie podchodzić do matury ze spokojem ludzi przeświadczonych z góry o zwycięstwie…

Ogólna rozmowa staje się swobodniejsza. Każdy „wyrabia w sobie spokój”. Na ósmą idziemy do kina.

Bolesław Piasecki: Nowy Polak i Wielka Polska

             Trzy są czynniki siły Ruchu Narodowo-Radykalnego: program, typ człowieka, świadomość drogi prowadzącej do zwycięstwa. Program nasz rysuje ustrojową, społeczno-gospodarczą i kulturalną wizję Wielkiej Polski.

Wielka Polska w naszej wizji to Polska wymagająca niespotykanego dotychczas w historii wysiłku energii i pracy od Narodu. Nasz program Wielkiej Polski nie może być przeniesiony z wizji w życie tylko jednostkowymi czy grupowymi wysiłkami – te nie wystarcza – trzeba wytężonej codziennej pracy mas narodu. Wielka Polska w naszej wizji – to ustrój przypominający codziennie każdemu Polakowi o nadrzędności interesów ogólnonarodowych nad prywatnymi. Ustrój nasz powiąże jak najściślej w świadomości ogółu szczęście jednostki ze szczęściem Narodu.

Bolesław Piasecki: Przełom Narodowy – jedyna droga do Wielkiej Polski

                Wielka Polska, której wizja żyje w duszach młodego pokolenia, zostanie urzeczywistniona celowym działaniem wielkich, niespotykanych dotychczas w naszej historii, ilości energii narodowej. Potęga duchowa, niezbędna do budowy Wielkiej Polski, powstanie jako suma najwyższych wysiłków jednostkowych — wszystkich należących do Narodu Polskiego. Potęga ta w chwili obecnej leży w dziedzinie możliwości; jako rzeczywistość natomiast nie istnieje.

Naród polski w chwili obecnej posiada duszę zdezorganizowaną. Naród polski w chwili obecnej nie jest w stanie chcieć całą mocą swej woli. Polacy współcześni łączą się w ogromnej większości z życiem Narodu metryką, a nie twórczością cywilizacyjną. Metrykalni Polacy, to nierozbudzona, bierna, cywilizacyjnie wieś, — metrykalni Polacy, to inteligencja rozłożona i wyjałowiona moralnie — ideowo. Liczbowo zaś metrykalni Polacy — to zdecydowana większość ogółu Narodu. Wielka Polska żąda dla swego urzeczywistnienia sił ducha wszystkich metrykalnych Polaków w ich największych możliwościach. Wykorzystanie energii całości Narodu przeniesie dopiero Wielką Polskę z wizji młodego pokolenia w życie. Warunkiem zaś powstania potęgi duchowej, na którą się złożą wysiłki wszystkich Polaków, jest danie Narodowi jednolitego kośćca moralno-ideowego, przenikającego wszystkie jednostki i wszystkie warstwy. Ten wspólny pion moralno-ideowy stworzy dopiero możliwość dla każdego Polaka brania czynnego udziału w twórczości cywilizacyjnej Narodu, a przez to budowania Wielkiej Polski.

Polska powinna być...

 

Na grobie Bolesława Piaseckiego (Październik 2026)

 Warszawa 2026