Jan Matuszyński: Wspomnienia młodego nacjonalisty z 1937 roku

           Jest niedziela. O szóstej zbieramy się u Leszka, naszego ideowego kierownika. Każdy z nas ma tę ponurą świadomość, że to już jutro… Siedzimy w milczeniu i oglądamy sufit. Leszek uważa za konieczne „nastawienie” nas na maturę; dlatego mówi:

— Widzicie, nie wolno się załamywać z powodu jednego poważniejszego egzaminu. Trzeba właśnie teraz wyrobić w sobie spokój, trzeba mieć to przekonanie, że się góruje nad bieżącymi wypadkami, trzeba przyjąć postawę kierowniczą. Nie powinniście uważać matury za przeżytek, za formalność, którą należy znieść, dlatego, że jest ona próbą waszej wytrzymałości, waszych nerwów, waszej zimnej krwi. Przede wszystkim właśnie wy musicie podchodzić do matury ze spokojem ludzi przeświadczonych z góry o zwycięstwie…

Ogólna rozmowa staje się swobodniejsza. Każdy „wyrabia w sobie spokój”. Na ósmą idziemy do kina.

Bolesław Piasecki: Nowy Polak i Wielka Polska

             Trzy są czynniki siły Ruchu Narodowo-Radykalnego: program, typ człowieka, świadomość drogi prowadzącej do zwycięstwa. Program nasz rysuje ustrojową, społeczno-gospodarczą i kulturalną wizję Wielkiej Polski.

Wielka Polska w naszej wizji to Polska wymagająca niespotykanego dotychczas w historii wysiłku energii i pracy od Narodu. Nasz program Wielkiej Polski nie może być przeniesiony z wizji w życie tylko jednostkowymi czy grupowymi wysiłkami – te nie wystarcza – trzeba wytężonej codziennej pracy mas narodu. Wielka Polska w naszej wizji – to ustrój przypominający codziennie każdemu Polakowi o nadrzędności interesów ogólnonarodowych nad prywatnymi. Ustrój nasz powiąże jak najściślej w świadomości ogółu szczęście jednostki ze szczęściem Narodu.

Bolesław Piasecki: Przełom Narodowy – jedyna droga do Wielkiej Polski

                Wielka Polska, której wizja żyje w duszach młodego pokolenia, zostanie urzeczywistniona celowym działaniem wielkich, niespotykanych dotychczas w naszej historii, ilości energii narodowej. Potęga duchowa, niezbędna do budowy Wielkiej Polski, powstanie jako suma najwyższych wysiłków jednostkowych — wszystkich należących do Narodu Polskiego. Potęga ta w chwili obecnej leży w dziedzinie możliwości; jako rzeczywistość natomiast nie istnieje.

Naród polski w chwili obecnej posiada duszę zdezorganizowaną. Naród polski w chwili obecnej nie jest w stanie chcieć całą mocą swej woli. Polacy współcześni łączą się w ogromnej większości z życiem Narodu metryką, a nie twórczością cywilizacyjną. Metrykalni Polacy, to nierozbudzona, bierna, cywilizacyjnie wieś, — metrykalni Polacy, to inteligencja rozłożona i wyjałowiona moralnie — ideowo. Liczbowo zaś metrykalni Polacy — to zdecydowana większość ogółu Narodu. Wielka Polska żąda dla swego urzeczywistnienia sił ducha wszystkich metrykalnych Polaków w ich największych możliwościach. Wykorzystanie energii całości Narodu przeniesie dopiero Wielką Polskę z wizji młodego pokolenia w życie. Warunkiem zaś powstania potęgi duchowej, na którą się złożą wysiłki wszystkich Polaków, jest danie Narodowi jednolitego kośćca moralno-ideowego, przenikającego wszystkie jednostki i wszystkie warstwy. Ten wspólny pion moralno-ideowy stworzy dopiero możliwość dla każdego Polaka brania czynnego udziału w twórczości cywilizacyjnej Narodu, a przez to budowania Wielkiej Polski.

Polska powinna być...

 

Na grobie Bolesława Piaseckiego (Październik 2026)

 Warszawa 2026

Janina Głowacka: Narodowy socjalizm w praktyce – korespondencja „Falangi” z Niemiec

Królewiec w maju.

Źródło nieporozumień

Gdybyśmy spytali młodych, a przeważnie dziś bezrobotnych, naszych rodaków, czy chcą pracować — niezawodnie usłyszymy odpowiedź twierdzącą. Z toku jednak rozmowy wynikałoby, że przez pracę rozumieją oni sposób zarobkowania, że praca, jako taka, jeżeli ju  nie jest uważana za „dopust boży”, to w najlepszym wypadku stanowi czynnik wtórny, podporządkowany całkowicie nadrzędnemu celowi jakim jest pieniądz. Nienormalne zjawisko, wynikające z nienormalnego ustroju.

Bronisław Onufry Kopczyński: Uzdrowimy sztukę narodową rewolucją

            Dziś, kiedy przekonanie o niezbędności „zatargania najtajniejszym wnętrzem duszy polskiej” dla odrodzenia Polski staje się przekonaniem coraz szerszych mas Narodu, kiedy potrzeba przełomu narodowego jest z dnia na dzień bardziej oczywistą, nie może być żadnej dziedziny życia polskiego, pozostawionej poza zasięgiem przebudowy. Tak, jak przebudowie ulec musi ustrój polityczny i gospodarka, tak samo nowe oblicze uzyskać musi kultura, a nową treść jej wyraz — twórczość artystyczna.

Sztuka i Naród

Suma wszystkich wartości pozamaterialnych Narodu, żyjąca w jego członkach, jest Kulturą Narodową. Między życiem Narodu a jego kulturą istnieje wzajemna zależność: wszystkie czyny twórcze Narodu wzbogacają i kształtują stan kultury, a stan kultury w przeważającej mierze warunkuje wartość czynów twórczych członków Narodu. Najbezpośredniej stan kultury wyraża się w twórczości artystycznej — w muzyce, literaturze czy budownictwie, w obrazie czy piosence. Ale twórczość artystyczna nie tylko wyraża stan duchowy Narodu — ona go także niewątpliwie kształtuje — więc po prostu twórczość artystyczna jest jednym z ważnych, obok szkoły, organizacji i struktury społecznej, czynników wychowujących masy narodowe.