Wojciech Kwasieborski (1914-1940). Jeden z czołowych działaczy RNR ,,Falanga”

       Wojciech Kwasieborski (1914-1940); jeden z czołowych działaczy Ruchu Narodowo-Radykalnego ,,Falanga”, redaktor, publicysta; pseudonimy: ,,,M. Stesso”, ,,Set”, ,,W. K. Borski”.

             Urodził się w 1914 roku w Warszawie. Wydaje się, że znaczący wpływ na jego poglądy polityczne miał okres nauki w Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego, do którego też uczęszczali późniejsi czołowi działacze Ruchu Narodowo-Radykalnego ,,Falanga” m.in.: Bolesław Piasecki, (który zdał maturę w 1931 roku), Jerzy Hagmajer, bracia Reuttowie. W czasie nauki w wspomnianym gimnazjum swoje artykuły, które głównie dotyczyły historii szkoły, patriotyzmu, rocznic ważnych bitew w historii Polski, zamieszczał w szkolnym piśmie pt. ,,Życie Szkoły”, do którego także pisywał Bolesław Piasecki, z którym już wtedy się przyjaźnił. Ponadto kierował w swojej szkole Narodową Organizacją Gimnazjalną.

Bolesław Piasecki - Fanatyczna wola i siła Przełomu Narodowego

            Przełom ma być najgłębszym zatarganiem psychiką polską, zatarganiem, które nie tylko zmiażdży, komunizm, masonerię, żydów, ale także powiąże duszę każdego Polaka z czynną działalnością dla Wielkiej Polski. Przełom musi być powszechny — każde środowisko polskie musi bezpośrednio odczuć siłę wstrząsu, jaką wywoła jego dokonanie. Przełom nie pozwala ustosunkowywać się do żadnego środowiska biernie — każde środowisko, każdego Polaka należy zetknąć z ideą Przełomu Narodowego i użyć dla powiększenia potęgi przeżyć, jakie Przełom w duszy narodu wywoła. Na odwrót, każdą siłę, która w zetknięciu z ideą Przełomu zachowuje się wrogo należy niszczyć bezwzględnie i zupełnie.

Pierwszym czynnikiem, mobilizującym siły bojowe Przełomu jest idea — jest Wizja Wielkiej Polski, oparta na zasadach Programu Narodowo-Radykalnego, jest przeświadczenie o wyłączności Przełomu Narodowego, jako drogi urzeczywistnienia Wielkiej Polski.

Marian Reutt: Robotnik – świadomym członkiem Narodu

               Zagadnienie, związane ze współżyciem kapitału i pracy, jest zazwyczaj rozwiązywane w płaszczyźnie interesów jednej lub drugiej grupy społecznej. Dotychczas przewaga jest po stronie kapitału. Kapitał niewątpliwie odnosi większe korzyści z życia zbiorowego niż praca. Kapitaliści zajmują stanowisko uprzywilejowane, z oczywistą szkodą dla całości. To jest złe. To musi ulec gruntownej zmianie. Musi być przywrócona pewna równowaga, bo dziś tej równowagi nie ma. Nie chodzi tu tyle o momenty natury ekonomicznej, chociaż i one muszą być wzięte pod uwagę, ile o momenty ściśle społeczne, o przywileje związane z posiadaniem pieniądza. Walka z tymi przywilejami – to centralny punkt kwestii robotniczej.

Błędem byłoby powiedzieć, że walki klas nie ma. W dzisiejszym ustroju ona jest i nawet natężenie jej w niektórych wypadkach wzrasta. Wynika to z samych właściwości ustroju kapitalistycznego, w którym są wyzyskiwacze i wyzyskiwani.

Magdalena Czupryńska: Marian Reutt

                   Marian Reutt, jeden z czołowych działaczy RNR „Falanga” czasów przedwojennych, urodził się 9 marca 1907 roku w Sankt – Petersburgu. Do Polski powrócił w roku 1920 i osiadł wraz z rodzicami w Warszawie. Uczęszczał do Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego, w którym również kształcili się Bolesław Piasecki, Jan Mosdorf i Wojciech Kwasieborski. Został z niego usunięty przez czynny udział w walkach bokserskich, w których odnosił niemałe sukcesy. W późniejszych etapach edukacji intensywnie angażował się politycznie będąc początkowo członkiem Obozu Wielkiej Polski, podczas studiowania na Uniwersytecie Warszawskim. Po zdelegalizowaniu OWP, przyczynił się do utworzenia Obozu Narodowo – Radykalnego.

W czasach RNR „Falanga” zajmował się głównie działalnością publicystyczną. Jego teksty były publikowane na łamach takich czasopism jak „Ruch Młodych”, „Sztafeta”, „Falanga”, „Ruch Gospodarczy”, „Pro Christo”, „Akademik Polski” oraz „Przełom”. Tłumaczył również dzieła Nikołaja Bierdiajewa, rosyjskiego filozofa, na język polski.

Bolesław Piasecki wśród kolegów z RNR "Falanga"

Bolesław Piasecki wśród kolegów z RNR "Falanga". Łęgonice nad Pilicą - majątek Stanisława Zdziarskiego (1936)

 

„Rozgrywka wyborcza toczy się na płaszczyźnie nieaktualnej dla realizacji Wielkiej Polski” - wywiad z Bolesławem Piaseckim

Od Redakcji: Prezentujemy wywiad z Bolesławem Piaseckim, przywódcą Ruchu Narodowo-Radykalnego przeprowadzonym dla wileńskiego „Słowa”. Rozmowa ta, w styczniu 1939 roku,  została przedrukowana przez organ prasowy organizacji, czyli „Falanga. Pismo Narodowo- Radykalne”.

– Jaki jest stosunek organizacji narodowo-radykalnych do obecnie przeprowadzanych wyborów samorządowych?

– W zasadzie do wyborów nie idziemy z kilkoma wyjątkami, gdzie jest to  nam potrzebne ze względów propagandowych.

– Jaką wagę przywiązuje Pan do tych wyborów?

– Nie mają one żadnego znaczenia politycznego.

28 czerwca 1935 roku w Kątach w powiecie bielskim odbył się zjazd organizacyjny RNR "Falanga"

Udział wzięło 20 osób. Po zakończeniu zjazdu wszyscy uczestnicy zostali aresztowani.  Następnie w listopadzie 1936 roku skazano uczestników na rok więzienia za przynależność do nielegalnej organizacji, kary zostały jednak darowane na mocy amnestii.

Początkowo była to niewielka liczebnie organizacja o charakterze kadrowym (nigdy nie była ruchem masowym). Falanga była organizacją nielegalną, co powoduje trudności przy ustalaniu liczby członków. Historycy szacują, że w okresie największej aktywności RNR w 1937 roku do ugrupowania mogło należeć około 5 000 osób. Według danych policyjnych w czerwcu 1938 do organizacji należało 607 członków. O liczebności sympatyków możemy także wnioskować na podstawie danych o dystrybucji głównego pisma "Falanga" na terenie Warszawy i okolic, w lutym 1938 sprzedaż wynosiła ona 4 500 egzemplarzy. 

Największe wydarzenie zorganizowane przez Falangę w Warszawie, wiec w cyrku Staniewskich w 1937 roku zgromadził wg różnych szacunków ok. 3000 uczestników. Członkami była głównie młodzież pracująca, uczniowie szkół średnich oraz studenci.