wtorek, 2 czerwca 2026

Szymon Rudnicki: Falanga - RNR. Polecamy!

           Szymon Rudnicki w książce omawia dzieje Falangi, metody działań m.in. na wyższych uczelniach, które były głównym terenem działania stowarzyszenia, bo jej przywódcy - i spory odsetek członków - byli studentami. Wszystkie działające w II RP organizacje narodowe - także ONR i Młodzież Wszechpolska - były wrogo nastawione do Żydów. Rudnicki stawia tezę, że dla Falangi najważniejsza była walka o kulturę, ważniejsza nawet od gospodarczej walki z Żydami. Większość członków Falangi deklarowała się jako katolicy, w 1937 r. pismo Ojców Marianów "Pro Christo" stało się jednym z organów ruchu.

Zwolennicy Piaseckiego marzyli o Polsce mocarstwowej, liczącej się w Europie. Po dojściu do władzy planowali rządy monopartyjne, likwidację demokracji. Członkowie Falangi uczestniczyli w antyżydowskich zajściach. Jak pisze Rudnicki, tylko od maja 1935 r. do września 1937 r. doszło w Polsce do ok. 100–150 antyżydowskich wystąpień zbiorowych, choć nie wszystkie organizowała Falanga. Narodowa Organizacja Bojowa Falangi liczyła ok. 200 osób, które były szkolone w obchodzeniu się z bronią i materiałami wybuchowymi. W listopadzie 1937 r. Falanga zorganizowała wiec w warszawskim budynku cyrku braci Staniewskich, na który zjechało ok. 3 tys. członków, uczestnicy wystąpili w mundurach, salę udekorowano symbolem RNR – ręką z mieczem Chrobrego, a Piasecki pozdrawiał zebranych wyciągniętym ramieniem.


poniedziałek, 1 czerwca 2026

Daniel Wójtowicz: Konfederacja Narodu - marzenia o Imperium Słowiańskim

           Konfederacja Narodu stworzyła rozbudowane podziemne struktury i program. Liczyła na zwycięskie zakończenie wojny i budowę Imperium Słowiańskiego z dominującą rolą Polski. Dzieje Konfederacji Narodu stanowią jedną z białych plam w historii polskiej konspiracji czasów II wojny światowej. Jak skończyły się marzenia o Imperium Słowiańskim?
                            Za początek istnienia Konfederacji Narodu uznaje się 19 września 1940 roku, kiedy doszło do połączenia kilku organizacji konspiracyjnych wcześniej skupionych w Komitecie Porozumiewawczym Organizacji Niepodległościowych, opozycyjnym do Związku Walki Zbrojnej. W ten sposób Tajna Armia Polska, Gwardia Obrony Narodowej, Związek Czynu Zbrojnego, „Pobudka” i „Znak” połączyły się w jeden, skonfederowany organizm.

Konfederacja Narodu – założenia programowe

W ogłoszonej deklaracji KN podkreślono m.in. przywiązanie do religii katolickiej, walkę z okupantem i narodowy charakter państwa polskiego. Ponadto, oprócz celu nadrzędnego jakim było odzyskanie niepodległości Polski, ważne było także przygotowanie przyszłych kadr dla odrodzonego państwa. W dokumencie tym określono również stosunek KN do ZWZ. Za konieczne uważano podjęcie z nią współpracy, lecz jednocześnie twardo stano na gruncie zachowania swojej niezależności. Wynikało to przede wszystkim z niechęci do dowództwa ZWZ, uznawanego za kontynuatorów sanacji.

niedziela, 31 maja 2026

Andrzej Kołakowski - Wymarsz Uderzenia

Piosenka Wymarsz Uderzenia powstała w 1942r., autorem słów był Andrzej Trzebiński, muzykę napisał Bronisław Onufry Kopczyński. Wymarsz Uderzenia był pieśnią Uderzeniowych Batalionów Kadrowych - oddziałów zbrojnych Konfederacji Narodu. Piosenka szybko zyskała popularność i śpiewana była w oddziałach partyzanckich i konspiracyjnych na terenie całej Polski.